Mojregion.eu - Mój region w Europie

ABC funduszy

W latach 2007 – 2013 Polska otrzyma z budżetu Unii Europejskiej 81,5 mld euro. Pieniądze te przekazywane są za pośrednictwem programów operacyjnych. Tylko dzięki dwóm z nich: Programowi Operacyjnemu Kapitał Ludzki oraz Regionalnemu Programowi Operacyjnemu Województwa Kujawsko-Pomorskiego nasz region zostanie zasilony prawie 1,4 mld euro.

Unia wspiera swoich nowych członków

Pieniądze te pochodzą ze składek krajów członkowskich UE. Jednak w odróżnieniu od takich państw Wspólnoty jak Niemcy czy Francja, które są tzw. płatnikami netto (wpłacają do kasy Unii więcej niż z niej otrzymują) nasz kraj (wraz z pozostałymi nowymi jej członkami) jest przez UE finansowo wspomagany. To stały element polityki unijnej, której celem jest wyrównywanie poziomu rozwoju całej Wspólnoty.
W tym celu kraje stowarzyszone postanowiły utworzyć specjalne fundusze, m.in.: Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) czy Europejski Fundusz Rybacki (EFR). Jako pierwsze z EFS i EFRR skorzystały (już w latach 70. XX wieku) Wielka Brytania oraz Irlandia, a później każde następne państwo przyjmowane do Unii.

Jak podzielono 81,5 mld euro, które przypadły Polsce?

Najwięcej, bo aż 27,9 mld euro przypisanych jest do Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ). Program Operacyjny Kapitał Ludzki (POKL) wyposażony został w 9,7 mld euro. Wreszcie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (POIG) rozdysponowanych będzie 8,3 mld zł (12,4 proc.). Za realizację tych programów oraz podział środków odpowiedzialny jest Minister Rozwoju Regionalnego, który jest tzw. Instytucją Zarządzającą. Część zadań MRR przekazuje Instytucjom Wdrażającym i Pośredniczącym (np. poszczególnym ministerstwom, czy samorządom wojewódzkim). I tak w przypadku POKL w naszym regionie za wykorzystanie 400 mln euro, jako IP i IP II, odpowiedzialne są: Urząd Marszałkowski (IP), Wojewódzki Urząd Pracy oraz Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej (IP II).

Jednak jedna czwarta środków pochodzących z EFS i EFRR jakie do 2013 roku otrzyma Polska, czyli 16,6 mld euro zostanie rozdysponowanych w ramach 16 (tylu ile jest województw) Regionalnych Programów Operacyjnych. Na Kujawach i Pomorzu jest to Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego (RPO WK-P) z udżetem 951 mln euro. Instytucją Zarządzająca dla RPO WK-P jest Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

13,2 mld euro otrzyma Polska z EFRROW w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Dla PROW Instytucją Zarządzającą jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W naszym regionie część zadań w ramach PROW realizuje Urząd Marszałkowski. Podobnie jest w przypadku Programu Operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (PO RYBY), w ramach którego Polska otrzyma prawie miliard euro z UE. Tu także IZ jest Minister Rolnictwa, natomiast część zadań w naszym województwie realizuje Urząd Marszałkowski.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego (RPO WK-P)

W ramach RPO WK-P do 2013 roku Kujawsko-Pomorskie otrzyma z UE 951 mln euro. By środki te przyczyniły się do zrównoważonego rozwoju całego regionu zostały podzielone według dwóch reguł.

Pierwsza polega na podziale unijnych środków według tzw. osi priorytetowych, czyli najważniejszych dziedzin życia województwa. Jedna czwarta pieniędzy z RPO zostanie wydana na poprawę stanu dróg, kolei i portu lotniczego (oś 1). Wodociągi i kanalizacja, wysypiska i spalarnie śmieci, ekologiczna energetyka to oś 2 (12,4 proc. pieniędzy). Oś 3 to rozbudowa i modernizacja szpitali, placówek kultury i edukacji, w tym szkolnictwa wyższego (13 proc. wydatków). Z osi 4 finansowane są przedsięwzięcia związane z upowszechnianiem dostępu do Internetu oraz e-usług (6 proc. środków). Najwięcej pieniędzy – ponad 250 mln euro samorządowe władze województwa postanowiły przeznaczyć na działania z osi 5 – czyli wzmocnienie konkurencyjności kujawsko-pomorskich firm (26,5 proc. wydatków). Oś 6 to wsparcie turystyki. Środki z 7 osi są przeznaczone na rewitalizację zdegradowanych dzielnic miast, terenów poprzemysłowych i powojskowych (9 proc. środków). 3 proc. pieniędzy z RPO jest przeznaczonych na promocję programu (w ramach osi 8).

W każdej z siedmiu osi (poza 8), w wyniku wielomiesięcznych konsultacji i po osiągnięciu porozumienia społecznego, wyłoniono tzw. projekty kluczowe. To 93 przedsięwzięcia, które w największym stopniu przyczynią się do rozwoju regionu. Na ich realizację zagwarantowano 40 proc. wszystkich środków z RPO WK-P. Reszta, czyli 60 proc. pieniędzy rozdysponowywana jest w wyniku konkursów.

Program Operacyjny Kapitał Ludzki (POKL)

Na realizację czterech z 10 priorytetów POKL (sześć realizowanych jest na poziomie centralnym) Kujawsko-Pomorskie ma 400 mln euro. W ramach Priorytetu VI „Rynek pracy otwarty dla wszystkich” organizowane są m.in. kursy, podczas których osoby bezrobotne zdobywają nowe umiejętności i kwalifikacje, mogą też uzyskać dotację na założenia własnej firmy. Za wdrażanie tego priorytetu odpowiedzialny jest Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu.

Priorytet VII „Promocja integracji społecznej” – to przede wszystkim działania adresowane do osób, które z powodów ekonomicznych, społecznych czy zdrowotnych zagrożone są wykluczeniem społecznym. Priorytet ten w Kujawsko-Pomorskiem realizuje Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej.

Priorytet VIII „Regionalne kadry gospodarki” ma się przyczynić przede wszystkim do podwyższania kwalifikacji zawodowych i nabywania nowych umiejętności przez osoby pracujące. Priorytet IX „Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach” ma na celu niwelowanie różnic w dostępie do edukacji na wszystkich jego etapach. Za realizację priorytetów VIII i IX w naszym województwie odpowiedzialny jest Urząd Marszałkowski.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW)

Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego pełni funkcję Instytucji Wdrażającej dla następujących działań w ramach PROW: „Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i zastosowaniem rolnictwa i leśnictwa”; „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej”; „Odnowa i rozwój wsi” oraz działań w ramach Osi IV LEADER. PROW ma pobudzić mieszkańców wsi do różnorodnych inicjatyw, przełamania lokalnych barier oraz zachęcić do współpracy w ramach wspólnych projektów (tworzenie Lokalnych Grup Działania).

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ)

Środki w ramach tego programu dzielone są na szczeblu centralnym. Jego celem jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej naszego kraju, przy jednoczesnej ochronie stanu środowiska. W naszym regionie dzięki środkom z POIiŚ m.in. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (Wydział Fizyki) powstaje Centrum Optyki Kwantowej, Chełmża modernizuje sieć kanalizacyjną, Żnin realizuje program ochrony rzeki Gąsawki, a Toruń chce budować most przez Wisłę.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (POIG)

W całości za jego realizację odpowiedzialne jest Minister Rozwoju Regionalnego. Główne cele: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności polskiej nauki, zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym, zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku międzynarodowym oraz tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy. Środki dzielone są przede wszystkim poprzez konkursy.

Program Operacyjny „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013” (PO RYBY)

Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego jest Instytucją Pośredniczącą dla osi 4 „Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa” PO RYBY. Oś priorytetowa 4 ma doprowadzić nie tylko do poprawy warunków życia na obszarach zależnych od rybactwa, ale także do rozwoju inicjatyw i przedsiębiorczości wśród społeczności lokalnych. Szansą na osiągnięcie tego celu będą lokalne grupy rybackie (LGR).

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR)

Utworzony został w 1975 na podstawie art. 160 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Zgodnie z tym przepisem, celem funduszu jest „przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie poprzez niwelowanie różnic w poziomach rozwoju oraz zacofania regionów’’.

Europejski Fundusz Społeczny (EFS)

Został stworzony na mocy Traktatu Rzymskiego w 1957 roku. EFS jest więc najstarszym funduszem strukturalnym. Wsparcie EFS kierowane jest przede wszystkim do osób, które mają trudności w znalezieniu pracy: do kobiet, młodzieży, ludzi starszych oraz osób niepełnosprawnych.

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

Ponad 56 proc. ludności 27 państw członkowskich Unii Europejskiej mieszka na obszarach wiejskich, które stanowią 91 proc. jej terytorium. Dlatego rozwój tych obszarów jest niezwykle ważną dziedziną polityki unijnej. Instrumentem wdrażania Wspólnej Polityki Rolnej w ramach UE jest właśnie Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Europejski Fundusz Rybacki (EFR)

Celem wspólnej polityki rybołówstwa jest zapewnienie zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów wodnych z uwzględnieniem względów środowiskowych, gospodarczych i społecznych.